Språkflåte

Kva er transspråking og korleis kan fleirspråklegheit nyttast som læringsressurs? I dette prosjektet samarbeidar Kinn med vaksenopplæringane i Oslo og Ålesund om utprøving av fleirspråkleg støtte i introduksjonsprogrammet. Prosjekta koordinerast av OsloMet og Høgskulen i Volda. Resultata publiserast i ein metodisk rettleiar ved Kompetanse Norge. Vi har òg laga ein eigen ressurs for lærarar om transspråking. Den finn du her:

Utfordring  

Sjølv om forsking understreker verdien av morsmålsstøtte i språkinnlæring, finst det få systematiske oversikter over korleis vaksenopplæringar kan ta i bruk transspråking som ein fleirspråkleg ressurs. Dette skuldast til dels at vaksenopplæringane er ulikt organisert. Medan nokon underviser i språkhomogene klasser, underviser andre i praksis eller arbeidsretta klasser. Samarbeidsprosjektet tar høgde for dette og søker både å skildre korleis ein kan ta i bruk språkstøtte i ulike læringsrom og å identifisere felles prinsipp for fleirspråklegheit som læringsressurs

Tiltak 

  • Utvikle og gjennomføre rekrutteringsstrategi av fleirspråklege ressurspersonar, i Kinn kalt “språklosar som skal støtte lærarar undervisinga og lose introduksjonsdeltakarar inn i norsk språk og kultur 
  • Utvikle kompetansepakkar og kurse språklosar for å forsterke transspråkingsprinsippinkludertvaksenpedagogikkstrategiar for lese– og skriveopplæring, den norske læringskonteksten, spesialpedagogiske prinsipp, verktøy og læremiddelfleirspråklegheit som ressurs  
  • Utvikle og sementere profesjonsfelleskap mellom lærarar og språklosar i og utanfor læringsromma  
  • Utvikle og publisere metodisk rettleiar om bruken av transspråking i språkinnlæringa for vaksne innvandrarar med spesifikt fokus på språkloskompetanse    

Resultat 

I evalueringa av prosjektet har vi tatt utgangspunkt i Alver og Dregerlis (2016) analyse av viktigheita av språkstøtte i språkinnlæringa blant vaksne innvandrarar. Alver og Dregeli (2016) identifiserer tre kategoriara) kognitive, b) affektive og csosiale effektar.  

A) Kognitive effektar: Likt Alver og Dregerli finn vi at morsmål utgjer ein viktig faktor i tenking og læring og at språkstøtte bidrar til effektivisering av språkinnlæringa. Dette blir reflektert i tilbakemeldingar og kvalitative intervju med lærarar og språklosarI kvantitative undersøkingar svarer også   

  • 83% av språkinnlærarane at dei er svært einige eller einige i at språklos har positive kognitive effektar

B) Affektive effektar: Likt Alver og Dregerli finn vi at språkstøtte har positive affektive effektar. Med dette meiner vi at språkstøtte virkar positivt på språkinnlæraranes identitet, sjølvkjensle og motivasjon. Lærarar og språklosar påpeiker at språkinnlærarane framstår som meir aktive og tryggare læringssituasjonar. I kvantitative undersøkingar svarer også    

  • 81 % av språkinnlærarane at dei er svært einige eller einige i at språklos har positive affektive effektar 

C) Sosiale effektar: Likt Alver og Dregerli fann vi at språkstøtte bidrar til eit betre sosiokulturelt læringsmiljø og samhandling i klasserommet. Fleire lærarar utrykker at dei har blitt betre kjent med språkinnlærarane, og språklosar understreker samarbeid mellom lærarspråklos og språkinnlærar som avgjerande for språkinnlæringa. I kvantitative undersøkingar svarer også: 

  • 90% av språkinnlærarane at dei er svært einige i at språklos har positive sosiale effektar 

I tillegg til å forbetre norskinnlæringa for vaksne innvandrarar var ei viktig målsetting med prosjektet at språklosar skulle få eit betre fotfeste i arbeidslivet. Prosjektet har i stor grad lukkast med dette då 

100% av språklosane har fått jobb i undervisingssektoren og begynt på vidare utdanning etter endt prosjekt  

Mål og målgruppe 

Målgruppa for prosjektet er spor 1deltakarar i introduksjonsprogrammetlærarar og språklosar. I løpet av prosjektperioden har 40 deltakarar og 7 lærarar fått fleirspråksstøtte av 7 språklosar.    

Hovudmålsettinga med prosjektet er å auke det nasjonale kunnskaps og metodegrunnlaget om korleis fleirspråksressursar kan takast i bruk for å auke innvandrarars aktive deltaking læringssituasjonar og i arbeids- og samfunnsliv.   

Om prosjektet  

Morsmålsstøtte er både effektivt og naudsynt når ein skal lære seg eit nytt språk (Rosenhoff Voksenopplæring 2018, Alverog Dregerli 2016, Hvenekilde, Alver, BerganderLahaug og Midttun 1996). Likevel er det ikkje ei sjølvfølge at fleirspråklegheit blir sett på som ein ressurs i kvalifiseringsløp for vaksne innvandrarar (Alver og Dregerli 2016). Prosjektet tar derfor sikte på å heve det nasjonale kunnskapsgrunnlaget om fleirspråklegheit og korleis ein kan planlegge for, og utøve, transpråking i ulike læringsrom.  

I prosjektet blir fleirspråklege ressurspersonar kursa vaksenpedagogikk, lese og skrivestrategiar, spesialpedagogiske prinsipp, læreverk og verktøy, fleirspråklegheit, den norske lærekonteksten, samt teieplikt og lærarprofesjon (s vedlegg). Kursrekka går over to veker. 

I prosjektet har vi kursa språklosar som har swahili, arabisk, tigrinjadari og farsi som førstespråk, då vi har overvekt av spor 1deltakarar med desse språka. I Kinn kommune har vi språkheterogene spor 1klasser som språklosane har vore fordelt mellom etter innmeldte behov. Lærarane og språklosane samarbeider om planlegging, gjennomføring og evaluering av timane og har faste felles møtepunkt ein gong i vekaSpråklosane jobbar 50% og er lønna av KURS KF.  

Organisering og samarbeid 

Prosjektet er eit samarbeid mellom vaksenopplæringane i Oslo, Ålesund og Kinn kommune. Vaksenopplæringane har ulike tilnærmingar til prosjektet. Mens Kinn kommune fokuserer på fleirspråklegheit i språkheterogene klasser, og Oslo på språkhomogene klasser, fokuserer Ålesund på fleirspråklegheit i arbeidspraksisklasserKvart vaksenopplæringssenter har også nytta seg av ulike rekrutteringsstrategiar, men følger dei same pedagogiske prinsippfor transspråking i opplæringa av språklosar.   

Hos KURS KF er det prosjektleiarane som har ansvar for rekruttering, kursing, oppfølging og implementering av språklosfunksjonen i dagleg drift. Språklosar og lærarar utgjer prosjektets arbeidsgruppe og har ansvar for undervising. Prosjektmedlemma blir støtta av KURS KF si FoUavdeling og ekstern rettleiar Elena Tkachenko frå OsloMet. 

IMDi delfinansierer stillingane til språklosarrettleiing og prosjektleiing gjennom TUKI-ordninga.   

Slik kjem du i gang 

  • Kartlegg behov for språkstøtte i ulike læringsrom (språk, norskopplæring, grunnskule etc)
  • Identifiser ressursar: avklar om de har ressurspersonar i introduksjonsprogram som kan jobbe som språklos eller om de også skal rekruttere eksternt i for eksempel samarbeid med NAV som ein del av språkpraksis/arbeidspraksis 
  • Lage og iverksette rekrutteringsstrategi basert på behov og ressursanalyse. Tips: bruk intervjuguide og sett språkkriterier 
  • Planlegg og gjennomfør kursing og undervising i samarbeid med lærarane   
  • Legg aktivt til rette for å bygge og ivareta profesjonsfellskapet mellom lærar og språklos gjennom felles kompetanseheving og diskusjonsarenaar.       

Vedlegg 

https://www.kompetansenorge.no/contentassets/abc176d39fef4bb7908b4e8dba18f63c/opplaering_av_sprakhjelpere.pdf  

https://www.kompetansenorge.no/contentassets/abc176d39fef4bb7908b4e8dba18f63c/kap3_morsmal_som_stotte.pdf  

Lenker 

https://www.sprakstotte.com/modell-rosenhof  

Kontaktinfo 

Namn: Mojgan Jacobsen  

Stilling og arbeidsstad: Inspektør KURS KF  

Telefon: 96650221

Epost

 

Berekraftsmål

Tiltaket er støtta av

Theme: Overlay by Kaira